Vorige week eindigde ik met de conclusie dat de oorzaken in dit universum het beste als meervoudig kunnen worden beschreven. Ik kan het daar echter niet bij laten, want de traditionele spirituele benadering – in Oost EN West – is dat er een onderliggende eenheid achter de verscheidenheid ligt. Christenen en Moslims noemen dit God, in de Vedanta wordt het Mulaprakriti genoemd. Dus ben ik gaan lopen om mijn gedachten te verhelderen en een nieuwe benadering te zoeken om het hier over te hebben. Ik ben bang dat zelfs de schoonheid van de wind door de bladeren van de bomen mij niet geholpen heeft. Dus ik vraag om uw geduld terwijl ik herhaal wat voor veel van u waarschijnlijk al overduidelijk is:
Teed Rockwell had het over oorzaken, en constateerde dat er vele, in feite oneindig veel van zijn en men niet, in deze post-Newtoniaanse tijd, een heldere lijn kan trekken tussen oorzaken die er toe doen, en oorzaken die onbelangrijk zijn. Hij heeft de Newtoniaanse meetkunde verkeerd begrepen: ook daarin kan de lijn tussen belangrijke oorzaken en onbelangrijke oorzaken niet goed getrokken worden. Er is te veel rekenkracht nodig om de bewegingen van elk object in het universum te verklaren – een simulatie zou even omvattend moeten zijn als het universum zelf – zo heeft mijn vader mij uitgelegd. Zo’n grote simulatie zou, natuurlijk, weinig praktisch zijn.
Dit is belangrijk: zelfs in de Newtoniaanse fysica kan het geheel niet gereduceerd worden tot de delen.
De meest recente manier om over conditionering te praten in de psychologie komt terug bij wat spirituele mensen al een hele tijd weten: conditionering bepaalt hoe we de wereld zien. Hoe we onze wereld organiseren wordt bepaald door waar we geboren zijn. Je zou denken dat het weinig uit maakt of je een foto laat zien aan iemand in het Oosten of in het Westen, maar het resultaat is psychologisch erg verschillend. Mensen in het westen kijken naar een object in een foto, terwijl men in het oosten naar de achtergrond kijkt. Of, om een oud beeld een andere invulling te geven: in plaats van te zien dat een glas half vol is, of half leeg, zie je de tafel waar het op staat? [Verwand hiermee is de moderne manier waarop gewone mensen met gewone plichten genegeerd worden. De dame die schoon maakt, de man bij de balie, de vrijwilliger in het verpleeghuis. Maar ze houden onze wereld draaiend.]
Dus wat is de achtergrond bij dit hele debat over het universum? Blavatsky zou zeggen: Ruimte. Hier volgen wat citaten uit haar Geheime Leer, deel 1 (Fricke vertaling gemoderniseerd)
CHAOS – THEOS – KOSMOS
Deze drie zijn de inhoud van de ruimte of volgens de definitie van een geleerd kabalist: “Ruimte, het alles bevattende onbevatte, is de oorspronkelijke belichaming van de enkelvoudige Eenheid … grenzeloze uitgebreidheid.” Maar, dan stelt hij de vraag: “grenzeloze uitgebreidheid van wat?” en geeft het juiste antwoord: “de onbekende bevatter van alles, de Onbekende EERSTE OORZAAK. Dit is een zeer juiste definitie en antwoord, uit alle gezichtspunten van occulte lering zeer esoterisch en waar. (p. 342; p. 265 NL)
De ouden noemden de “Chaos” zinnen-loos omdat (aangezien Chaos en ruimte synoniemen zijn) het alle Elementen in hun rudimentaire, ongedifferentiëerde Toestand vertegenwoordigde en in zich bevatte. (p. 342, p. 266 NL)
Volgens Plato en de Pythogareërs echter werd deze Chaos de “Ziel van de wereld”. Volgens de Hindoe leer doordringt de Godheid in de vorm van Aether (Akasha) alle dingen en daarom werd zij door de theürgen het “levend vuur”, de “Geest van het Licht” en soms Magnes genoemd. Volgens Plato bouwde de hoogste Godheid zelf het Heelal in de meetkundige vorm van het regelmatige twaalfvlak en werd haar “eerstgeborene” geboren uit Chaos en het Oorspronkelijke Licht (de Centrale Zon). Deze “eerstgeborene” was echter slechts de samenvatting van de Schare der “Bouwers”, de eerste bouwende Krachten, die in oude Kosmogoniën de Ouden genoemd worden (geboren uit de Diepte of de Chaos) en het “eerste punt”.(p. 342-343; 266-267 NL)
Chaos-Theos-Kosmos, de drievoudige Godheid, is alles in alles. Daarom wordt gezegd, dat zij mannelijk en vrouwelijk is, goed en kwaad, positief en negatief: de hele reeks van tegengestelde eigenschappen. Wanneer het (in pralaya) sluimert is het onkenbaar en wordt het de de onkenbare Godheid. Het kan slechts in zijn actieve functies gekend worden; als stof-Kracht en levende Geest derhalve, op het zichtbare gebied de wisselwerkingen en het gevolg van of de uitdrukking van de laatste en altijd onkenbaar blijvende Eenheid. (p. 347; p. 269, 270 NL)
Ik wil benadrukken dat ze hier de Uiteindelijke Eenheid zowel fysiek (stof-kracht) als geestelijk (levende Geest) beschrijft. De uiteindelijke grond van alle Zijn is dus ZOWEL de oorsprong van geest, betekenis, kennis en wijsheid ALS de oorsprong van het fysieke, het materiële, de vorm. Blavatsky’s uiteindelijke eenheid hoeft niet te kiezen tussen geest (Goswami) en stof (wetenschap) – haar oplossing is een onderliggende eenheid die de grond is van beide.
In haar metafysica worden die twee later wel gescheiden. Geest is daarbij wel belangrijker dan stof: het plan komt altijd voor de uitvoering, zoals een architect een plattegrond nodig heeft voor hij iets kan bouwen. In deze zin zit ze dichter bij Amit Goswami dan de meeste wetenschappers. Maar toch: uiteindelijk is alles EEN. Dit is logisch, vind ik. Hoewel geest niet gereduceerd kan worden tot stof, en stof niet tot geest – toch is alle diversiteit in dit universum: bomen, vogels, gras, wind, verhalen, wiskunde, auto’s en benzine allemaal deel van EEN wereld.
Een reactie
misschien erg toepasselijk, afkomstig uit het eerste hoofdstuk van de tao teh king…
Hemel en Aarde zijn naamloos geboren;
noemen is enkel de moeder der dingen.
Wie geen verlangens koestert, aanschouwt hun mysterie;
wie wel verlangens koestert, aanschouwt hun gedaante.
groetjes rafie.