» Home

Karma en Mededogen – hoe komen ze bij elkaar?

by Katinka Hesselink - Overpeinzende.nl on May 16, 2013

Een veel voorkomende interpretatie van karma is als volgt (ook heel gewone psychologie, trouwens):

Zij hebben het moeilijk omdat het hun karma is (eigen schuld dikke bult). Ik heb het moeilijk omdat zij iets fout hebben gedaan. Ik ben gelukkig door mijn goede karma. Zij zijn gelukkig omdat het ze mee zit.

Dit is makkelijk omdat het de eigen verantwoordelijkheid lekker klein maakt: ik ben verantwoordelijk voor wat goed met me gaat, terwijl de rest met de omstandigheden te maken heeft. Dit zou niet zo verkeerd zijn als we anderen het zelfde gunden, maar meestal doen we dat niet. Over het algemeen geven we anderen sneller de schuld dan onszelf, of het nu gaat om de slechte dingen die onszelf overkomen of de slechte dingen die anderen mee maken. Degenen van jullie die bekend zijn met ‘The Law of Attraction’ zullen overeenkomsten en verschillen zien.

Als je naar deze situatie kijkt vanuit Chittamatrin (*) perspectief zien we alles dat we ervaren als ons eigen karma. Als je gelukkig bent is dat je karma. Als je verdriet hebt, is ook dat je karma. Het wordt een beetje moeilijker als het om gaat om hoe je naar anderen kijkt.

Als je anderen ongelukkig ziet zijn, is dat jou projectie en dus in die zin ook jou karma. Dat wil zeggen, je hebt dat verdriet mede-geproduceerd. Jammer genoeg betekent dit niet (en dit is waar The Secret het fout heeft) dat je het beter kunt negeren. Als je actief het lijden van anderen negeert, is het niet anders dan als je je eigen pijn negeert: je verstopt het alleen maar. Soms (vaak) is dat het enige wat je kunt doen, maar weet wel dat je verstoppertje speelt.

Dit betekent ook dat als het in je vermogen ligt om anderen te helpen, doe dat dan ook. Je kunt karma niet gebruiken als excuus om niet aardig te zijn.

Natuurlijk hebben die andere mensen hun eigen projecties en ervaringen. Heel vaak is ons beeld van iemand nauwelijks in overeenstemming met hoe die ander zichzelf ziet. Dit betekent dat ‘anderen helpen’ ook niet zo makkelijk is als het klinkt, behalve als het gaat om zaken als voedsel en onderdak, misschien.

De eerste les van karma is verantwoordelijkheid nemen voor alles wat je ervaart. De tweede… je te realiseren dat we allemaal in het zelfde schuitje zitten en de enige manier om het voor iedereen wat makkelijker te maken is door onverschilligheid met vriendelijkheid te verruilen.

*) Chittamatrin = Yogachara = een van de scholen van Boeddhistische filosofie. My leraar Geshe Sonam Gyaltsen heeft ons de afgelopen tijd over deze school onderwezen, maar bovenstaande is mijn eigen interpretatie.

{ Comments on this entry are closed }

Karma voor beginners: de juiste motivatie

by Katinka Hesselink - Overpeinzende.nl on March 14, 2013

Bij de wet van karma staat de motivatie centraal. Doe je iets uit eigenbelang, om er nu beter van te worden? Doe je iets uit mededogen, omdat je weet dat een ander je hulp kan gebruiken?

Dat is de meest basale motivatie: waarom doe je dingen. Het moeilijke is dat we dingen vaak om allerlei redenen doen. Voor jezelf zorgen doe je bijvoorbeeld niet alleen om je beter te voelen, maar ook om morgen je werk beter te kunnen doen. En dat werk dient weer de mensen die op je rekenen.

Vrijwilligerswerk in een verzorgingstehuis doe je misschien o.a. om bezig te blijven, onder de mensen te komen en uit liefde voor de bewoners.

Tibetan Boeddhistische leraren benadrukken dat je je kunt verheugen in alle positieve dingen die je doet, inclusief alle positieve motivatie die je voelt. Dat verheugen is een soort motivatie achteraf.

Omgekeerd: de karmische gevolgen zijn, zo zeggen ze, minder groot als je oprecht spijt hebt na het doen van een negatieve handeling.

Dit is ook wel logisch: als je je verheugt in positieve dingen die je gedaan hebt, is de kans groter dat je ze nog een keer doet. Als je elke keer dat je iets steelt daar weer spijt van hebt, is de kans groter dat je er een keer mee op houdt.

Omgekeerd: als je spijt hebt van elk beetje vrijgevigheid, dan is de kans groot dat je de volgende keer je beurs gesloten houdt.

Het is zaak dat voor jezelf helder te krijgen – niet om jezelf op de kop te geven voor alle keren dat je aan jezelf denkt en je eigenbelang voorop stelt, maar om reëel te kunnen zijn. Reëel genoeg om voor jezelf te zorgen als dat nodig is en overwerken te vermijden, bijvoorbeeld. Maar ook reëel genoeg om die bedelaar deze keer WEL een euro te geven.

{ Comments on this entry are closed }

Karma voor beginners: over juist handelen

Op de een of andere manier levert de leer van karma soms vreemde gedachtenkronkels op, bij mensen. Hier zo kort mogelijk de wet van karma voor beginners: Als je nu iemand helpt, wordt die persoon daar nu beter van. Jijzelf krijgt de zegening later. Als je nu iemand pijn doet, heeft die persoon daar nu [...]

Lees het hele artikel >

Geld en omgaan met spiritualiteit – deel X

Ongeveer 5 jaar geleden, toen ik besloot om me uit het onderwijs terug te trekken, nam ik een gelofte van armoede. Niet formeel, maar als voornemen. Dat begrijp ik nu niet helemaal meer, want in mijn belastingopgave over 2012 zal mijn inkomen op ‘bovenmodaal’ uit komen. Ik weet niet meer precies wat ik met die [...]

Lees het hele artikel >

Meest populaire spirituele stukjes & pagina’s 2012

Ik ben druk geweest met andere zaken en ben nu pas toe aan mijn jaarlijkse ritueel: een overzicht van wat het meest populair was afgelopen jaar. Hier komen ze dan: de teksten op Katinka Hesselink Net en Overpeinzende die jullie het meest interessant vonden – beoordeeld op grond van bezoekersaantallen. 10 korte Oefeningen in Aandacht [...]

Lees het hele artikel >

De geluksknop – meditatie werkt!

Maanden geleden al bedacht ik de frase ‘the happiness on button’ in mijn overpeinzingen over het effect van meditatie op mijn persoonlijk leven en beleving. Ik heb er niet over geschreven want – zo in eerste instantie weet je niet of het blijvende is, en ten tweede klinkt het wel erg popiejopie. Intussen heb ik [...]

Lees het hele artikel >

Karma en reïncarnatie: optimisme vs pessimisme

Ongeveer een half jaar geleden vroeg een prominente Theosoof mij mijn blogposts te bundelen in een boek. Ik schat deze theosoof heel hoog en dus luisterde ik. Het boek idee is intussen verschoven en het lijkt er op dat ik mijn stukjes over karma en reïncarnatie in dat boek ga bundelen. Het is echter wel een lastig [...]

Lees het hele artikel >

Help kinderen in Nepal met studeren met ecologische lampen

De stichting Nepal Sambandha  werkt kleinschalig voor de armste mensen in dorpen in Nepal. Het gaat om bijvoorbeeld geiten voor alleen staande moeders, schoolgeld betalen zodat kinderen de middelbare school af kunnen maken enzovoorts. Het beleid is er op gericht om mensen zoveel mogelijk te helpen op eigen benen te staan en hen, binnen hun context, [...]

Lees het hele artikel >

Toewijding, gekte, Ariadne’s Gouden Draad en de ziel

De essays die ik de afgelopen tijd geschreven heb: Spiritualiteit en Gekte – ofwel, zijn psychiatrische patienten eigenlijk profeten? (6) Toewijding, devotie en respect – hoort het erbij? (2) Ariadne’s Gouden Draad – hoe niet in spiritualiteit te verdwalen (6) De eenheid van waarnemer en waargenomene – verschillende visies (9) Anatma, Geen Ziel, Buddha Natuur, Vedantins vs Boeddhisme (12)

Lees het hele artikel >

Spiritualiteit en Gekte – ofwel, zijn psychiatrische patiënten eigenlijk profeten?

Ik kreeg een digitale recensie kopie van The Spiritual Gift of Madness: The Failure of Psychiatry and the Rise of the Mad Pride Movement toegestuurd. Ik heb zelden een boek gelezen waarin ik zoveel onderstreept heb. Toch is dit geen recensie, maar een poging om de belangrijkste vragen die dit boek stelt te behandelen. Het is [...]

Lees het hele artikel >